dinsdag 15 augustus 2017

Liturgia Horarum H. Stefanus van Hongarije - Luister, mijn zoon, naar de onderrichting van uw vader


H. Stefanus I, koning van Hongarije, gedachtenis
Lezing uit Liturgia Horarum / Getijdengebed

Uit de Raadgevingen van de heilige Stefanus van Hongarije († 1038) aan zijn zoon

Luister, mijn zoon, naar de onderrichting van uw vader

Vóór alles, geliefde zoon, geef ik je deze aanbeveling: als je de koningskroon eer wilt aandoen, bewaar dan het katholiek en apostolisch geloof zo nauwgezet en zorgvuldig dat je een voorbeeld bent voor allen die God aan je hoede heeft toevertrouwd. Dan zal ook al wie leiding heeft in de kerk, je terecht erkennen als een waarachtig belijder van het christelijk geloof. Zonder deze rechtgelovige belijdenis zal je niet als christen noch als zoon van de kerk erkend worden. In het koninklijk paleis komt de kerk, na het geloof, op de tweede plaats. Die is geplant door Christus, ons hoofd. Daarna is ze door zijn ledematen, de apostelen en de heilige vaders, overgeplant, stevig opgekweekt en over de hele wereld verspreid. En hoewel zij steeds nieuwe kinderen voortbrengt, is zij op bepaalde plaatsen reeds een oude kerk.
In ons koninkrijk, geliefde zoon, geldt zij nog steeds als jong en nieuw. Daarom heeft ze des te meer behoedzame en wijze beschermers nodig. Laat toch de weldaad die de goddelijke goedheid ons onverdiend geschonken heeft, niet vernield en vernietigd worden door traagheid of nalatigheid van jouw kant.
Mijn allerliefste zoon, vreugde van mijn hart, mijn hoop op toekomstig nakomelingschap, ik smeek en beveel je: beoefen met alle middelen en in alle omstandigheden de goedheid en wees een genadig man, niet alleen voor je bloed- en aanverwanten, voor de rijksgroten en legerhoofden, voor rijken, buren en landgenoten, maar ook voor de vreemdelingen en voor allen die zich tot jou wenden.
 Basiliek H. Stefanus, Boedapest:
Reliekschrijn met hand van de H. Stefanus

Want een leven van goedheid leidt tot de hoogste vorm van zaligheid. Wees barmhartig voor allen die lijden onder geweld en gedenk altijd diep in je hart het voorbeeld van de Heer: ‘Ik wil liever barmhartigheid dan offers’ (Mt. 9, 13; 12, 7). Wees geduldig tegenover iedereen, niet alleen tegenover de machtigen, maar ook tegenover de machtelozen.
Wees tenslotte sterk, laat voorspoed je niet naar het hoofd stijgen en tegenspoed je niet alle moed ontnemen. Wees ook nederig, dan zal God je verheffen in deze en in de toekomstige wereld. Wees gematigd en bestraf of veroordeel niemand bovenmate. Wees zachtmoedig, zodat je niet handelt tegen de rechtvaardigheid. Wees een man van eer, zodat je nooit iemand vrijwillig oneer aandoet. Wees kuis, zodat je elke slechte begeerte als de angel van de dood vermijdt.
Al de hierboven opgesomde deugden behoren bij de koningskroon en zonder deze deugden kan niemand hier op aarde regeren noch het eeuwig rijk binnengaan.


Basiliek van de H. Stefanus Boedapest:
Detail reliekschrijn met reliek van de rechterhand van Koning Stefanus I

16 augustus H. Stefanus, koning van Hongarije

Stefanus I de Heilige werd in 1000 de eerste koning van Hongarije. Hij wordt sinds 1083 als heilige vereerd. Zijn huwelijk met Gisela van Beieren werd gezegend met twee zonen Imre van Hongarije en Otto. Hij overleed op 15 augustus 1038.
In het Goddelijk Officie / Getijdengebed wordt vandaag een passage gelezen uit de Raadgevingen van Koning Stefanus aan zijn zoon Imre. 


Initiaalversiering uit de Chronica Illustrata hungara, XVe eeuw
Stefanus I de heilige, [Esztergom ca 970 + 15 augustus 1038 aldaar], de eerste koning van Hongarije uit het Huis der Arpaden, werd in 1000 gekroond met een door paus Sylvester II geschonken kroon en in 1083 samen met zijn in 1031 overleden zoon Imre heilig verklaard door paus Gregorius VII.
Oorspronkelijk  Vajk geheten, zoon van fejedelem Géza, ontving hij in 974 bij de door bisschop Pilgrim van Passau bediende doop de naam Stefanus (István). In 997 volgde hij zijn vader als  fejedelem op. Hij brak het verzet der heidense stamhoofden Kopány, Ajtony en Gyula. Hun bezittingen werden aan zijn domeinen toegevoegd. Met gebruikmaking van deels reeds aanwezige organisatievormen van Frankische en Slavische origine verdeelde hij zijn bezit in 42 komitaten.
Tegelijkertijd werkte hij aan de uitbouw van de Kerk door de instelling van twee aartsbisdommen (Esztergom en Kalosca), acht bisdommen en door de stichting van kloosters.

Onder de initiaal staat de (hier niet zichtbare tekst): Sanctus autem Rex Stephanus iam pridem in adolescentia sua contra Cupam ducem fortem. (De heilige koning Stefanus [streed] reeds in zijn vroege jeugd tegen de aanvoerder Kapány)
Uit: M.H. Scharlemann, Stephen, a singular Saint, (1968)
Dubbel rode kruis
De koningen van Hongarije voeren sedert koning Andreas II (1205-7 mrt 1235) het dubbele rode kruis in hun wapen (1). Andreas II, zoon van Bela II, (1) huwelijk met Gertrud van Andechs, werd vanwege zijn tocht naar Palestina (1217) Hierosolymitanus (de Jeruzalemmer) genoemd. Hij begunstigde de vestiging van de Ridders der Duitse orde in Siebenbürgen als bolwerk tegen de heidense Cumanen, en legde de grondslag voor een hechte staatsorde in Hongarije middels de Bulla Aurea, 1222. Hij was de vader van de H. Elisabeth van Thüringen (2).
(1)    Lexikon für Theologie und Kirche, 2. Aufl., Band 6, Herder-Verlag, Freiburg, 1943, kol. 243
(2)    Idem, Band 1, kol. 419


16 augustus H. Stefanus van Hongarije

Die 16 augusti

Martyrologium Romanum

Sancti Stephani, regis Hungarorum, qui baptismo regeneratus, corona regni a Silvestro papa Secundo suscepta, Christi fidei apud Hungaros propagandæ providit et Ecclesiam in regno suo ordinavit ac opibus monasteriisque dotavit, iustus et pacificus in subditis regendis, donec Albæ Regali in Hungaria, die Assumptionis, anima eius in cælum migravit.
  
Boedapest: Bastion van de Vissers met ruiterstandbeeld van
Koning Stefanus I met Hongaars kruis (Alajos Stróbl, 1856-1926)
  
De heilige Stefanus, koning van de Hongaren, die na zijn hergeboorte door het Doopsel en na het ontvangen van de koningskroon uit handen van paus Silvester II zorg droeg voor de verbreiding van het geloof in Christus onder de Hongaren en de Kerk in zijn rijk op orde bracht en begiftigde met rijkdommen en kloosters. Rechtvaardig en vredelievend bestuurde hij zijn onderdanen, totdat zijn ziel te Szekesfehérvar in Hongarije naar de hemel ging op de dag van Maria Tenhemelopneming.

Liturgy of the Hours 15 August The Assumption of the Blessed Virgin Mary Solemnity

Office of Readings 
Ephesians 1:16-2:10 

I have never failed to remember you in my prayers and to thank God for you. May the God of our 
 
Lord Jesus Christ, the Father of glory, give you a spirit of wisdom and perception of what is revealed, to bring you to full knowledge of him. May he enlighten the eyes of your mind so that you can see what hope his call holds for you, what rich glories he has promised the saints will inherit and how infinitely great is the power that he has exercised for us believers. This you can tell from the strength of his power at work in Christ, when he used it to raise him from the dead and to make him sit at his right hand, in heaven, far above every Sovereignty, Authority, Power, or Domination, or any other name that can be named not only in this age but also in the age to come. He has put all things under his feet and made him, as the ruler of everything, the head of the Church; which is his body, the fullness of him who fills the whole creation.
  And you were dead, through the crimes and the sins in which you used to live when you were following the way of this world, obeying the ruler who governs the air, the spirit who is at work in the rebellious. We all were among them too in the past, living sensual lives, ruled entirely by our own physical desires and our own ideas; so that by nature we were as much under God’s anger as the rest of the world. But God loved us with so much love that he was generous with his mercy: when we were dead through our sins, he brought us to life with Christ – it is through grace that you have been saved – and raised us up with him and gave us a place with him in heaven, in Christ Jesus.
  This was to show for all ages to come, through his goodness towards us in Christ Jesus, how infinitely rich he is in grace. Because it is by grace that you have been saved, through faith; not by anything of your own, but by a gift from God; not by anything that you have done, so that nobody can claim the credit. We are God’s work of art, created in Christ Jesus to live the good life as from the beginning he had meant us to live it.

Signum Magnum (Assumption, BVM, August 15, Introitus)

Ave Maria (Antiphon, Simple tone)

15 augustus Maria Ten Hemel opgenomen

Beide wonderen vloeien in een, Moeder van God – Maria Ten Hemel opgenomen


Duccio, 1308-1311, Aankondiging van de Dood en het Ontslapen 
van de Allerheiligste Maagd Maria.
Heeft men de afbeeldingen van de kroning van Maria in de hemel gezien , de mozaïeken en iconen van het Ontslapen van Maria doen in schoonheid niet onder. De Oosterse Kerken die dit Mariafeest vieren, kennen het onder deze titel. Er zijn ook boekverluchtingen  die beide thema’s met elkaar verbinden: beneden wordt het Ontslapen van Maria uitgebeeld, boven de Opname in de hemel en de vreugde die deze gebeurtenis teweeg brengt.
Veel afbeeldingen dragen de inscriptie: Ad summum Regina thronum defertur in altum: angelicis praelata choris, cui festus et ipse Filius occurrens Matrem super aethera ponit – Tot bij de hoogste troon wordt de Koningin naar boven geleid door de hemelse koren. Vol vreugde ijlt haar Zoon haar zelf tegemoet en richt de troon van Zijn Moeder op boven alle hemelen.

Zeer mooi drukt het Troparion van de Byzantijnse ritus uit wat Maria voor ons betekent en hoe wij het mysterie van dit feest kunnen beschouwen:

‘Bij de Geboorte van Jezus hebt U de maagdelijkheid bewaard
bij uw Ontslapen hebt U de wereld niet verlaten, o Moeder van God.
U bent teruggekeerd naar de Bron des levens, U die de levende God zelf ontving en door uw gebeden onze zielen van de dood zult bevrijden. 
Bij uw Ontslapen hebt U de wereld niet verlaten, U bent teruggekeerd naar de Bron des levens  - U, die zelf de Bron des levens voor de Verlosser was!’

Volgens de overlevering bevond men, toen de grafkist van de Moeder Gods werd geopend,deze leeg, terwijl er onophoudelijk een welriekende geur uit stroomde. Het maagdelijk lichaam van de Moeder van God valt niet ten offer aan de ontbinding van het vlees. Zij die in haar leven als Mystieke Roos en Roos zonder doornen werd vereerd, liet in het graf slechts de geur van deze heerlijke bloemen achter.


Een van de gezangen van de Oosterse Kerken uit zich verbaasd en vol verwondering over dit wonder:
‘Het hoogwaardige koor van de wijze Apostelen werd op wonderbaarlijke wijze verzameld,  om glorievol uw allerzuiverst lichaam te begraven, hooggeprezen Voortbrengster van God. Ook de scharen van de Engelen zingen lof met hen om uw Opgang naar de hemel vol eerbied te verheerlijken, die wij hier in geloof vieren.

Onbevlekt was bij de Ontvangenis van Jezus uw moederschap.
Onverteerd was de toestand van het dode lichaam bij uw heengaan.
Beide wonderen vloeien in een, o Moeder van God.
Hoe kon degene, die geen man bekende, tot voedster van een Kind worden en daarbij maagdelijk blijven?
Hoe kon de Moeder van God gelijk een gestorvene gebalsemd worden?
Daarom roepen wij U met de Engel aan: Weesgegroet, Gij, vol van genade!

David moge ons verkondigen wat dit voor een feest is.
Degene, die hij eens in het Boek van de Psalmen heeft bezongen als Dochter van God en Maagd:  Zij is opgenomen en naar de woningen hierboven overgebracht, door Christus, die onbesmet het Vlees uit Haar heeft aangenomen.
Daarom verheugen zich ook de moeders met de dochters en de bruiden van Christus
terwijl zij Haar toeroepen: Wees gegroet, U, die in het hemelrijk bent opgenomen!